مراقبت بعد ژنیکوماستی: ورزش، تغذیه و گن بعد کوچک کردن سینه

بر اساس آمار، در گروه سنی مردانی که بین 40 تا 60 سال دارند، هر چهار نفر یک نفر از بیماری ژنیکوماستی رنج می‌برند. ژنیکوماستی به بزرگی سینه‌ها در مردان اشاره دارد. این عارضه باعث نمی‌شود که شخص توانایی پوشیدن لباس‌های خاصی مانند تی‌شرت یا لباس‌های گلف را نداشته باشد، بلکه اکثر مردان مبتلا به این بیماری کمبود اعتماد به نفس درباره بدن خود دارند. عمل جراحی ژنیکوماستی یک روش درمانی محبوب است که باعث برداشتن چربی و بافت غده‌ای اضافی از ناحیه قفسه سینه می‌شود و ظاهری مردانه‌تر و طبیعی‌تر به مردان می‌بخشد.

آمادگی برای جراحی

جلسه اولیه مشاوره

در جلسه اول مشاوره، این فرصت را خواهید داشت تا هدف خود را از انجام جراحی زیبایی با پزشک در میان بگذارید. پزشک شرایط شما برای ژنیکوماستی را بررسی کرده و امکان انجام این جراحی را برایتان توضیح خواهد داد. با دانستن اهداف و شرایط بدنی بیمار، گزینه‌های جایگزین یا اضافی درمان نیز در نظر گرفته خواهد شد. باید سابقه کامل پزشکی خود را با پزشک در میان بگذارید. این اطلاعات عبارتند از:

• جراحی‌های قبلی
• عارضه‌های پزشکی قبلی یا کنونی
• آلرژی و داروهای مصرفی
• درمان‌های پزشکی که انجام داده‌اید
• داروهایی که در حال مصرف آن هستید
• سابقه خانوادگی سرطان پستان
• نتایج آزمایش ماموگرافی

اگر می‌خواهید مقدار قابل ملاحظه‌ای از وزن خود را کاهش دهید، حتماً این مسئله را با جراح پلاستیک خود در میان بگذارید. شاید جراح به شما توصیه کند که پیش از انجام جراحی وزن خود را ثابت کنید.

بر اساس اهداف شما، خصوصیات فیزیکی و تجربه و تخصص جراح، وی توصیه‌ها و اطلاعات را با شما در میان خواهد گذاشت که عبارتند از:

• روش جراحی، از جمله نوع عمل یا ترکیب تکنیک‌های جراحی
• نتایج عمل
• خطرات و عوارض همراه با عمل
• گزینه‌های بیهوشی
• آمادگی برای جراحی
• آنچه که بعد از جراحی ملاحظه خواهید کرد
• نمایش تصاویری از قبل و بعد سایر بیمارانی که مشکلی مشابه شما داشته‌اند و پاسخ به سوالات شما

مراقبت های قبل از عمل

پیش از عمل، جراح سوالاتی را از شما خواهد خواست تا:

• از حمام آفتاب گرفتن حداقل 2 هفته پیش از جراحی اجتناب کنید. برنزه کردن پوست می‌تواند خطر اسکار دائمی روی پوست را افزایش دهد.
• از مصرف آسپرین و داروهای ضد التهاب خاصی که می‌توانند خونریزی را افزایش دهند خودداری نمایید.
• فارغ از نوع جراحی، مصرف آب پیش و پس از جراحی بسیار برای ریکاوری بی‌خطر و سریع مهم است.
• حداقل شش هفته قبل از جرحی مصرف سیگار را قطع کنید تا بهبودی بهتری حاصل شود.

مراقبت های اولیه بعد از عمل

ورم و کبودی پیش از جراحی

ورم و کبودی یکی از عوارض طبیعی هر نوع جراحی است. شدت کبودی می‌تواند متفاوت باشد، از سبک و محدود تا شدید و گسترده. کبودی ممکن است محدود به ناحیه سینه باشد یا تا شکم و زیر آن گسترش یابد. رنگ کبودی می‌تواند از قرمز کم رنگ، سیاه، آبی، بنفش یا ترکیبی از چند رنگ متغییر باشد. در سه تا چهار روز پس از جراحی، شدت کبودی افزایش می‌یابد و سپس کم می‌شود و پس از یک هفته، رنگ زرد مانندی به خود می‌گیرد. تغییر رنگ معمولاً در دو تا سه هفته بهبود می‌یابد. در دوره بازسازی بعد از جراحی، باید از قرار گرفتن پوست در معرض نور آفتاب خودداری کرد، زیرا ممکن است باعث تغییر رنگ دائمی پوست شود.

ورم ممکن است گسترده یا محدود باشد. ورم گسترده را می‌توان با گذاشتن کمپرس یخ برای دو روز اول و پس از آن گذاشتن کمپرس گرم درمان کرد. ورم محدود یا خفیف معمولاً هیچ علامتی ندارد و نیازی به درمان آن نیست.

گاهی اوقات ممکن است پس از جراحی ورم شدید رخ دهد. در ادامه به انواع ورم شدید اشاره می‌کنیم:

هماتوم

 به تجمع حاد خون تازه که در عرض ده روز اول بعد از جراحی، با شدت بیشتر سه روز اول بعد از جراحی، رخ می‌دهد و باعث تورم شدید و دردناک سینه می‌شود هماتوم می‌گویند. سینه‌ها سفت شده و نسبت به تماس دست حساس می‌شوند. معمولاً روی گاز پانسمان خون وجود دارد. در اکثر اوقات ورم در یک طرف سینه است ولی می‌تواند دو طرفه باشد.

مواردی که تورم شدید باشد مستلزم درمان فوری است و درمان‌های با تأخیر برای مواردی مناسب است که تورم نسبتاً خفیف باشد.

درمان ورم به دو صورت انجام می‌شود. در روش درمان باز، زخم جراحی باز شده و لخته خون از طریق هموستازیرش (توقف خونریزی) تخلیه می‌شود. درمان دیگر تورم از طریق سوراخ کردن است. پس از انجام بی‌حسی موضعی، با استفاده از یک سوزن ضخیم لخته خون و بخشی از زخم جراحی را با جداسازی و تخلیه خون از بدن خارج می‌کنند. گاهی اوقات این درمان تنها زمانی انجام می‌شود که لخته خون در عرض دو الی ده روز تبدیل به مایع شود.

سروما

سروما، ترکیبی از مایعات بدن و محصولات خونی است که دارای چسبندگی کمی است و به رنگ قرمز متمایل به نارنجی و بسیار روان است. این مایع را می‌توان با استفاده از یک سرنگ ضخیم به راحتی بعد از انجام بی‌حس موضعی تخلیه کرد. معمولاً در هفته اول یا دو هفته بعد از جراحی ژنیکوماستی، باید سروما دو الی سه بار تخلیه شود.

تا سه الی پنج روز پس از تخلیه هماتوم یا سروما از پانسمان فشاری استفاده خواهد شد.

هنگامی که درمان بصورت کامل انجام گرفت، بروز عوارض جانبی دیگر از جمله پوست اضافی، عفونت و تغییر رنگ بسیار نادر خواهد بود. اقدامات پیشگیرانه برای پیشگیری از خونریزی و تشکیل هماتوم عبارتند از:

• قطع مصرف داروهایی همچون آسپرین و سایر مکمل‌های گیاهی (باید لیست این داروها را از جراح خود بگیرید) حداقل دو هفته پیش از جراحی.
• حرکات بدنی و ورزش کردن بسیار محدود (به بخش استراحت بعد از جراحی و ورزش رجوع کنید).
• اعمال فشار در 5 روز الی یک هفته اول بعد از جراحی.
• نصب سوند برای بیمارانی که در حین جراحی خونریزی زیادی داشته‌اند.
• بیمارانی که از داروهای فشار خون استفاده می‌کنند نباید مصرف آن را قطع کنند و آن داروها را در روز جراحی و بعد از آن مصرف نمایند.

استراحت و ورزش بعد از جراحی کوچک کردن سینه مردان

سه روز اول پس از جراحی بحرانی‌ترین زمان برای بیماران ژنیکوماستی است. شخص باید در منزل استراحت مطلق نماید (نه الزاماً روی تخت؛ نشستن و تماشای تلویزیون یا غذا خوردن در آشپزخانه مشکلی ندارد). بیرون رفتن برای خرید حتی برای چند ساعت مطلقاً ممنوع است. حرکت کمر و آرنج مشکلی ندارد ولی حرکات با فشار زیر در ناحیه شانه تا چند روز پس از جراحی نباید انجام گیرد. حرکات جانبی بازوها معمولاً مشکلی ندارد ولی بلند کردن بازوها از جلو ممنوع است. چندین متغیر در این زمینه وجود دارند و باید با یک متخصص پلاستیک مجرب درباره جزئیات آنها صحبت کنید.

در ادامه توصیه‌هایی عمومی آورده شده (البته هر بیماری احتیاجات متفاوتی دارد): با گذشت دو هفته از جراحی می‌توان پیاده‌روی طولانی مدت و دویدن نرم را از سر بگیرید. ورزش‌های شدیدتر از جمله تمرین ناحیه پا و بازو را (فارغ از مفصل شانه و حرکات بازو زیرا از عضله سینه استفاده می‌کنند) می‌توان دو نیم الی سه هفته پس از جراحی آغاز کرد و دو هفته بعد شدت آنها را افزایش داد. تمرینات ناحیه قفسه سینه (عمدتاً بلند کردن وزنه) و تمرینات شدید ناحیه شکم و پشت، پس از 4 الی 5 هفته از زمان جراحی امکان پذیر خواهد بود. رابطه جنسی در هفت الی ده روز اول توصیه نمی‌شود.

پانسمان فشاری برای بیماران ژنیکوماستی

هر جراحی تجربه منحصر به فردی دارد و نوع پانسمان نیز به تجربه جراح بستگی دارد. اکثر جراحان از نوعی پانسمان یا پانسمان فشاری شبیه به جلیقه فشاری، پانسمان نخی کشی، بانداژ الاستیکی و سایر انواع پانسمان استفاده می‌کنند.

طول مدت استفاده از هر پانسمان از چند روز تا چند ماه متغیر است. طول مدت استفاده از پانسمان فشاری با توجه به شدت تهاجمی بودن جراحی و میزان خونریزی و ورم بستگی دارد. پزشکان معمولاً توصیه می‌کنند پنج روز از این پانسمان استفاده شود. بعد از این مدت پزشک معمولاً بخیه‌ها را می‌کشد. اگر قفسه سینه بیمار ورم زیادی داشت و اگر سروما یا هماتوم رخ دهد، پزشک پانسمان فشاری را برای پنج روز دیگر خواهد بست. پس از پنج روز دوم، پزشک شما را دوباره معاینه می‌کند و معمولاً پانسمان فشاری باز می‌شود. تنها در شرایط خاصی پزشک این مدت را دوباره تمدید می‌کند. بیشترین تأثیر هر نوع پانسمان فشاری تنها در هفته اول بعد از جراحی است.

قرار گرفتن در معرض نور آفتاب پس از جراحی ژنیکوماستی

همچون هر جراحی دیگری، تا 6 هفته بعد از جراحی نباید حمام آفتاب گرفت یا برنزه کرد، تا وقتی که کبودی و مقدار زیادی از ورم فروکش کند.

دلیل اصلی این اجتناب این است که اشعه آفتاب سبب طولانی‌تر شدن مدت ورم شده و می‌تواند باعث تغییر رنگ دائمی پوست گردد. قرار گرفتن در معرض آفتاب در روزهای اول جراحی می‌تواند با تغییر رنگ پوست باعث نمود بیشتر اسکار شود.

بنابراین در روزهای آفتابی باید با لباس پوشیده از منزل خارج شوید، تا چند ماه اول نیز باید از ضدآفتاب با SPF بالای 30 استفاده کنید.

ماساژ بعد از جراحی ژنیکوماستی

هدف از ماساژ قفسه سینه بعد از جراحی شکستن و کاهش حجم بافت اسکار است.

ماساژ را می‌توان با کف دست یا با انگشت شست و سایر انگشتان دست انجام داد. ماساژ نرم بهتر از ماساژ با شدت است ولی نباید باعث احساس درد شود. نباید در هفته اول بعد از جراحی ماساژ گرفت.  ماساژ بعد از ژنیکوماستی در اکثر موارد ضروری نیست. در شرایط موقتی اسکار و ورم ماساژ می‌تواند سودبخش باشد ولی باعث بهبودی بافت غده‌ای یا چربی باقیمانده نخواهد شد. به عبارت دیگر، با ماساژ نمی‌توان از شر بافت‌هایی که با جراحی خارج نشده‌اند خلاص شد. برای بافت اسکار نیز تزریق کنالوگ موثرتر است.

درد پس از جراحی کوچک کردن سینه مردان

آستانه تحمل درد در هر شخصی متفاوت است. برای بسیاری از بیماران این جراحی درد متوسطی دارد و اکثریت بیماران تصور درد شدیدتری را بعد از جراحی داشتند. هنگامی که لیپوساکشن گسترده انجام می‌شود، ممکن است بیمار از دردناک بودن آن ناحیه گلایه داشته باشد که درد آن برابر درد یک روز ورزش کردن است. گاهی اوقات برای بیماران هیدروکودون تجویز می‌شود ولی اکثر بیماران به چیزی بیش از استامینوفن نیازی نخواهند داشت.

رژیم غذایی، دارویی و جراحی ژنیکوماستی

بیماران ژنیکوماستی که مشکلات پزشکی شدیدی دارند باید از پزشک مربوطه اجازه انجام این جراحی را بگیرند.

داروهایی که باید از مصرف آنها اجتناب کرد عبارتند از: داروهای رقیق کننده خون همچون آسپرین و سایر داروهای مرتبط. مصرف تمام مکمل‌های خوراکی نیز به همین دلیل باید قطع شود. مصرف هرگونه استروئید باید حداقل دو هفته پیش و پس از جراحی قطع شود.

 فرورفتگی ناحیه نوک پستان، چین و چروک و افتادگی پوست

فرورفتگی ناحیه نوک سینه در بیماران شایع نیست ولی ممکن است بعد از جراحی رخ دهد و معمولاً سه الی شش ماه بعد از جراحی از بین خواهد رفت. اگر این مشکل با گذشت شش الی دوازده ماه از جراحی ادامه یافت، شاید نیاز به انتقال چربی از ناحیه شکمی به ناحیه نوک پستان باشد که فرآیند بسیار ساده‌ای بوده و با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود.

در برخی از بیماران که کشسانی پوست از بین رفته است (مخصوصاً در بیماران مسن) ممکن است افتادگی پوست و یا چین و چروک وجود داشته باشد که بعد از جراحی قابل مشاهده است. مقدار زیادی از این افتادگی پوست برای شش الی دوازده ماه بعد از جراحی باقی خواهد ماند ولی بعد از آن به مقدار قابل توجهی کم شده و افتادگی پوست از بین خواهد رفت.

جلسات مراجعه بعد از جراحی کوچک کردن سینه مردان

اولین جلسه مراجعه مجدد معمولاً پنج الی هفت روز پس از تاریخ جراحی خواهد بود. این تاریخ مراجعه اهمیت زیادی دارد و در این جلسه بخیه‌ها کشیده خواهند شد. اگر تجمع خون یا مایعات وجود داشته باشد ممکن است در همان جلسه تخلیه شود.

پانسمان فشاری نیز باز خواهد شد، این امر به بهبودی زخم جراحی و عدم وجود ادما (تجمع مایعات یا ورم) بستگی دارد. در برخی از موارد، استفاده از پانسمان فشاری برای پنج روز دیگر تمدید خواهد شد.

معمولاً برای بیماران آنتی بیوتیک تجویز نمی‌شود، ولی تنها در صورت وجود نشانه‌های عفونت آنتی بیوتیک تجویز خواهد شد.

پماد نئوسپورین و سایر پمادهای آنتی بیوتیک نیز تنها در صورت لزوم برای زخم تجویز می‌شود (برای مثال باز شدن قسمت کوچکی از زخم یا وجود زخم سطحی).