زنان برای زیبا دیدهشدن تحت فشار بسیار زیادی هستند و تمرکز خاصی بر روی موهای سرشان دارند. در نتیجه بسیاری از آنان به دنبال موهای درخشان و سالم هستند زیرا این نوع موها نماد زیبایی محسوبمیشوند و از نظر عموم افراد جذاب هستند. زنان نیز همچون مردان از ریزش و کمپشت شدن موها رنجمیبرند با این تفاوت که معمولا درصد زنانی که از دچار ریزش مو میشوند نسبت به مردان کمتر است. از دست دادن روزانه ۵۰ تا ۱۰۰ تار مو امری طبیعی و عادی است اما زمانی که شدت و میزان ریزش مو در زنان بقدری زیاد باشد که منجر به دیدهشدن پوست سر گردد غالبا باعث ناراحتی آنها از لحاظ عاطفی و اجتماعی میشود. امروزه به کمک تکنولوژیهای پیشرفته میتوان این مشکل را برطرفکرد.
علل مختلفی برای ریزش مو در زنان وجود دارد که میتواند شامل بیماری، مصرف برخی از داروها و استرس و فشار جسمی و روحی باشد. چنانچه که متوجه ریزش مو بصورت غیرعادی شدید میتوانید با متخصصین کلینیک زیبایی رازی مشورتکنید تا پس از تشخیص علت اصلی آن بهترین و مناسبترین شیوهی درمانی را دریافتکنید. امروزه کاشت مو یکی از روشهای مناسب برای رفع کمپشتی موهای سر خانمهاست.
سه مرحله چرخه رشد مو
سه مرحله رشد موی انسان عبارتند از آناژن، کاتاژن و تلوژن. آناژن به عنوان مرحله “رشد” شناخته شده است و میتواند تا سن ۸ سالگی ادامه داشته باشد. در واقع در این مرحله ۹۰ درصد موهای سر انسان شکلمیگیرد. در مرحله کاتاژن فولیکول مو کاهشمییابد. این مرحله چیزی بین ۲ تا ۳ هفته طولمیکشد. مرحله تلوژن آخرین مرحله از چرخه رشد مو است و این امکان را فراهممیکند تا فولیکولهای مو برای چند ماه استراحتکنند.
روزانه ۹۰ درصد موها در هر نقطهای از بدن در حال رشد هستند و تنها ۱۰ درصد آنها تحلیلمیروند و یا استراحتمیکنند. لذا ریزش مو بصورت روزانه در بین افراد کاملا طبیعی است. با این حال، باقیماندن تارهای موی سر بر روی یک برس، در داخل حمام و یا بر روی لباسها جای نگرانی دارد.
انواع ریزش موی زنان و علت آن
آلوپسی آندروژنیک: ارثی
اکثر زنانی که از ریزش مو به دلیل مسائل ژنتیکی که به آن آلوپسی آندروژنیک نیز گفتهمیشود، رنجمیبرند دچار کمپشتی مو در تمام قسمتهای سر خود میگردند. به ندرت پیش میآید که مردان دچار کمپشتی مو بصورت پراکنده شوند اما در آنها نیز الگوهای خاصی از طاسی وجود دارد. برخی از زنان دچار ترکیبی از هر دو نوع الگوی ریزش مو میشوند.
آلوپسی آندروژنیک در زنان به دلیل کنش آندروژن است. آندروژن همان هورمونهای مردانهای است که معمولا در مقادیر کمی در زنان موجود است. آلوپسی آندروژنیک میتواند ناشی از عوامل مختلف مربوط به فعالیتهای هورمونی از قبیل برخی از کیستهای تخمدان، مصرف قرصهای ضدبارداری با شاخص آندروژن بالا، بارداری و یائسگی باشد.
در زنان نیز همچون مردان به نظرمیرسد که هورمون DHT (دیهیدروتستسترون)حداقل بخشی از دلیل کاهش فولیکولهای مو در زنان مبتلا به الگوی طاسی موی زنانه باشد. وراثت عامل مهمی در بروز این بیماری است.
تلوژن افلوویوم: هورمون
قرارگرفتن بد در معرض آسیبهایی مانند زایمان، سوء تغذیه، عفونت شدید، جراحی بزرگ یا استرس شدید میتواند بر روی موهای فرد تاثیربگذارد. ممکناست که بسیاری از این ۹۰ درصد موی در حال رشد (آناژن) و یا شاید بیشتر هم و یا موهای در مرحله انتقال (کاتاژن) به یک باره و بصورت کاملا ناگهانی وارد مرحله استراحت (تلوژن) شوند.
پس از گذشت حدودا ۶ هفته تا ۳ ماه از رخداد استرسزا، پدیدهی ریزش مو که به آن تلوژن افلوویوم گفتهمیشود، آغازمیشود. احتمالا در مقطعی از زمان به اندازه مشتی موهای سر فرد در این مرحله دچار ریزششود.
در صورتی که از قرارگرفتن در شرایط استرسزا اجتنابشود اکثر افرادی که از این عارضه رنجمیبرند میتوانند شاهد بهبودی کامل موهای سر خود شوند. اما این شرایط در مورد زنان فرقمیکند. تلوژن افلوویوم در زنان یک اختلال مزمن و رمزآلود است که میتواند تا ماهها و یا حتی سالها نیز ادامه داشته باشد بدون اینکه بتوان به درستی عوامل تحریککننده و یا استراسزا را شناساییکرد.
آناژن افلوویم: شیمیدرمانی
آناژن افلوویوم زمانی رخمیدهد که به فولیکول مو آسیب وارد شود بطوری که باعث اختلال در میتوز در سطح سلولی و یا فعالیت متابولیک آن گردد. این نوع ریزش مو معمولا در اثر شیمی درمانی اتفاقمیافتد. از آنجای یکه شیمی درمانی به سرعت سلولهای سرطانی در حال تکثیر را هدف قرارمیدهد لذا سایر سلولهای بدن مانند فولیکولهای مو در مرحله رشد (آناژن) که به سرعت در بدن بیمار در حال رشد هستند نیز به شدت تحت تاثیر شیمی درمانی قرارمیگیرند. در مدت زمان خیلی کمی پس از شروع شیمی درمانی، تقریبا ۹۰ درصد موهای مرحله آناژن و یا شاید هم بیشتر از بین میروند.
ویژگیهای یافتشده در آناژن افلوویوم نشاندهندهی شکستگی مخروطی شکل شفت مو است. در نتیجه آسیب به ماتریکس، شفت مو باریک میشود و نهایتا شفت مو در قسمت باریکشده میشکند و سبب ریزش مو می گردد.
آلوپسی آره آتا (طاسی منطقهای): اختلال در سیستم ایمنی بدن
آلوپسی آره آتا یا همان طاسی منطقهای ناشی از بروز یک واکنش التهابی نامناسب و اشتباه است. در این حالت سیستم ایمنی بدن فرد به اشتباه به ریشههای فولیکولهای مو حملهمیکند. علائم این نوع طاسی شامل تکه تکه شدن موهای سر می شود که گاهی به طور ناگهانی پیشرفتمیکند. حدود ۷۰ درصد از افراد مبتلا به این نوع طاسی طی پس از گذشت دو سال بهبودی موهایشان را بدستمیآورند حتی اگر هیچگونه اقدام درمانی نیز در این زمینه نکنند.
ریزش موی کششی: مدلهای مو
این نوع ریزش مو ناشی از آسیبدیدگی موضعی فولیکولهای مو بر اثر مدل موهایی است که در آن فرد موهای خود را سفت میبندد و به مرور زمان باعث کشیدهشدن موها میشود. اگر این نوع آلوپسی به موقع تشخیص داده شود میتواند موجبات رشد مجدد مو را فراهمکرد. بستن موها به شکل مدل دم اسبی، بافتن محکم موها و کشیدن موها از جمله شایعترین مدل موهایی هستند که باعث آلوپسی کشش میشوند.
الگوهای ریزش مو در زنان
پزشکان از دستهبندی لودویگ برای توصیف الگوهای ریزش مو در زنان استفادهمیکنند. ریزش مو در حالت I در کمترین حالت خود قرار دارد بطوری که میتوان به کمک شیوههای خاصی از شانهکردن و مدلهای مو آنها را پنهانکرد. از مشخصههای حالت II کاهش چشمگیر حجم مو و کمپشت شدن وسط است. در حالت III شدت ریزش مو بیشتر است بطوری که وسط سر فرد خالی از مو میشود.
کاشت موی زنان
زنانی که از ریزش مو رنجمیبرند میتوانند همچون مردان از کاشت مو استفادهکنند و از این طریق موهای خود را پر پشتکرده و دوباره موهای خود را بدست آورند. امروزه به کمک شیوههای پیشرفته کاشت موی زنان این امکان وجود دارد که بدون نیاز به تراشیدن و یا ایجاد اسکار و زخم، کاشت مو را انجام داد.
کاشت مو با روش( FUE )
حقایقی در مورد این شیوهی کاشت مو:
- در این روش نیازی نیست که فرد موی سر خود را بطور کامل بتراشد بلکه تنها موهای قسمتهایی که تحت درمان قرارمیگیرند کوتاهمیشود. به کمک دستگاه استخراج فولیکولار به آرامی فولیکولهای مو از قسمت اهداکننده مو یا همان بانک مو جمعآوریمیشود تا هیچگونه زخمی بر جای نماند و فضای قابل توجهی بر روی سر ایجاد نشود.
- به دلیل استفاده از بیهوشی موضعی و برشهای جزئی و سطحی فرد هیچگونه دردی به هنگام کاشت مو به این روش احساس نمیکند. در طی فرآیند کاشت مو، بیمار در حالتی نشسته استراحتکرده و به موسیقی گوشمیدهد و یا مشغول تماشای تلویزیون خواهد بود. باتوجه به وسعت طاسی کل جلسه درمانی به این شیوه چیزی حدود ۶ تا ۸ ساعت به طول میانجامد.
- پس از گذشت چند روز از کاشت مو اکثر افراد میتوانند فعالیتهای روزمره خود از قبیل شستن موهای خود را از سر بگیرند.
- در کاشت مو به روش FUEاز ابزارهای پانج مانند بسیار ریزی جهت برداشتن میکروسیلندرهای پوست سر که حاوی دستههای کوچکی از فولیکول (غالبا بین ۱ تا ۳ تار مو) هستند استفاده میشود. این پیوندها در برشهای کوچک صورت گرفته در لابهلای موهای سر قرارمیگیرند. این روزنههای ایجاد شده بسیار کوچک هستند و قطر آنها حدود ۹ تا ۱۰ میلیمتر است لذا در عرض چند روز بهبودمییابند.
روش اف یو تی
امروزه بسیاری از پزشکان برای کاشت مو از شیوهی خاصی به نام پیوند واحد فولیکولی استفادهمیکنند.
در این شیوهی کاشت مو، پزشک جراح نواری از پوست دارای مو از پشت و کنارههای سر را برداشته و آن را به صدها پیوند مو ریز تقسیممیکند. هر پیوند دربردارنده تعداد اندکی تار مو میباشد. سپس هر کدام از این پیوندها در برشهای کوچک صورت گرفته به کمک تیغ یا سوزن در روی سر قرار میگیرند. به این ترتیب میتوان مجددا شاهد رشد طبیعی مو در این قسمتها از سر بود. به این دستههای کوچک یک تا چهار فولیکولی واحدهای فولیکولی نیز گفتهمیشود. در نتیجه این نوع کاشت مو، پیوندهای نسبت به شیوههای پیشین از ظاهری به مراتب طبیعیتر و بهتر برخوردار میشوند.
داروهای درمان ریزش موی زنان
برخی از رایجترین داروهایی که جهت درمان ریزش مو در زنان استفادهمیشوند عبارتند از:
مینوکسیدیل (نسخه عمومی با نام تجاری روگین)
در ابتدا مینوکسیدیل برای درمان فشار خون بالا وارد بازار شد اما افرادی که از آن مصرفمیکردند شاهد رشد مجدد موهای سرشان شدند. مطالعات علمی نشانمیدهد که مالیدن محلول مینوکسیدیل بصورت مستقیم بر روی پوست سر باعث رشد موها میشود. در نتیجه این پژوهشها، در ابتدا سازمان غذا و داروی آمریکا استفاده از مینوکسیدیل ۲٪ برای درمان ریزش مو در زنان را تایید کرد. از آن به بعد محلولهای با غلظت ۵ % نیز در دسترس عموم قرارگرفت تا در صورت نیاز به محلولی قویتر برای درمان ریزش موی زنان از آن استفاده کنند.
شایان ذکر است که مینوکسیدیل یک داروی معجزهگر نیست. در واقع هرچند که استفاده از این دارو میتواند باعث رشد موهای جدید در برخی از زنان –نه همه زنان- شود اما این دارو نمیتواند تراکم سابق و کامل موهای سر را به فرد بازگرداند. همچنین تاثیر این دارو در درمان ریزش موی زنان بسیار سریع اتفاقنمیافتد. در واقع برای اینکه بتوانید نتیجه حاصل از مصرف این دارو را ببینید باید حداقل به مدت ۲ ماه از آن استفادهکنید. البته معمولا پس از گذشت ۴ ماه و یا شاید هم بیشتر میتواند شاهد بیشترین تاثیر این دارو بر درمان ریزش مو در زنان بود لذا یک برنامه آزمایشی مصرف مینوکسیدیل به مدت ۶ تا ۱۲ ماه را در نظر بگیرید تا بتوانید بهترین و بیشترین نتیجه را از آن بدست آورید. چنانچه استفاده از مینوکسیدیل در شما موثر بود بایستی جهت حفظ نتایج آن استفاده از آن را ادامهدهید زیرا با متوقفکردن مصرف مینوکسیدیل مجددا موهای شما دچار ریزشمیشود.
داروهای آنتی آندروژن
آندروژنها شامل تستوسترون و سایر هورمونهای “مردانه” هستند که میتوانند باعث ریزش مو در زنان شوند. برخی از زنان که مصرف مینوکسیدیل در درمان ریزش موی آنها موثر نیست میتوانند از مزایای مصرف دارو آنتی آندروژن اسپیرونولاکتون (آلدکتون) جهت درمان آلوپسی آندروژنی خود بهرهمند شوند. این امر مخصوصا در مورد زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) بیشتر صدقمیکند زیرا تولید آندروژن در این دسته از زنان بیش از حد است. پزشکان معمولا اسپیرونولاکتون را با یک قرص ضد بارداری خوراکی برای زنانی که در سنین باروری هستند تجویزمیکنند. (زنی که یکی از این داروها را مصرفکند نباید باردارشود زیرا ممکناست باعث اختلالات تناسلی در جنین پسر شود.) عوارض جانبی احتمالی مصرف این داروها شامل افزایش وزن، از دست دادن میل جنسی، افسردگی و خستگی است.
تغییر سبک زندگی جهت رشد موهای سالمتر و پرپشتتر
آیا میدانید که روشهای غیرتهاجمی مختلفی وجود دارد که میتوان به کمک آنها باعث رشد موهای سالمتر و پرپشت تر شد؟ فرقینمیکند اینکه شما نگران سلامت موهایتان هستید یا به دنبال جلوگیری از اثرات طاسی الگوی مردانه هستید – طاسی که بسیاری از افراد احتمالا تا سن ۵۰ سالگی بدان دچارمیشوند- در هر صورت تعدادی از گزینههای مختلف درمانی غیرتهاجمی وجود دارد که به کمک آنها میتوانید موهای پرپشتی داشته باشید. مهمتر از همه این است که بیشتر این شیوههای مراقبتی تنها نیازمند تغییرات کوچکی در سبک زندگی هستند و تنها با اختصاصدادن چند دقیقه در روز میتوان به آنها دستیافت لذا لازمنیست که به دنبال تغییرات بزرگ و اساسی در زندگیتان باشید.
به مقدار کافی از روی و آهن تغذیهکنید
روی و آهن از جمله مواد مغذی مهمی هستند که کارآییهای مختلفی در قبال سلامت دارند. زمانی که بحث مراقبت از موی سر پیشمیآید هر دوی این مواد معدنی در داشتن موی سالم و قوی نقش مهمی دارند. در واقع، ریشه برخی از ریزشهای مو در کمبود آهن است. البته کمبود آهن یکی از شایعترین کمبودهای مواد تغذیهای در جهان است. کمبود آهن میتواند یکی از علل ریزش مو در برخی از زنان باشد. محققان نه تنها کمبود آهن را جزء یکی از علل ریزش مو میدانند بلکه آنها پیبردهاند که وضعیت رشد مو افرادی که مقادیر زیادی روی جذب بدنشان میشود بهبود یافته است.
مشکل اینجاست که اگر روی در مقادیر بالا (بیشتر از ۲۲۵ میلیگرم در روز) مصرفشود ممکناست تاثیر منفی بر روی بدن فرد گذاشته و عوارض جانبی دردناکی همچون درد شکم و استفراغ به همراه داشته باشد. به همین دلیل بهتر است که بجای اینکه از طریق مصرف مکملها آهن و روی مورد نظر خود را تهیهکنید به دنبال تامین آنها از طریق مصرف مواد غذایی خود باشید مگر اینکه پزشک یک برنامه تغذیهای خاصی برای شما تجویزکرده باشد.
واقعیت این است که تغذیه نقش مهمی در سلامت موهای ما دارد از همین رو مهم است که بدن ما تمامی ویتامینها و مواد معدنی لازم برای رشد موهای قوی و سالم را دریافتکند. در زیر فهرستی از غذاهای سرشار از روی ارائه شده است. سعیکنید که این غذاها را در برنامهی غذایی خود لحاظکنید تا وضعیت سلامت و رشد موهای خود را بهبود بخشید:
- گوشت گوسفند
- دانه کبدو تنبل
- بادام زمینی
- ماست
- قارچ
- نخود
- اسفناج
چنانچه به دنبال تقویت سطح آهن بدن خود هستید سعیکنید که بیشتر از گوشت قرمز، غذاهای دریایی، لوبیا یا سبزیجاتی همچون اسفناج، برگ چغندر و کلم کیل استفادهکنید.
از استفاده از شامپوهای حاوی مواد شیمیایی مضر برای مو اجتنابکنید
شاید شنیدن این حرف شما را تعجبآمیز بیاید، اما واقعیت این است که نباید هر روز موهای خود را بشویید. بهتر است موها را تنها زمانی شست که چرب شدهاند. دلیل این موضوع این است که بیشتر شامپوها شامل مواد شیمیایی مضری هستند، مانند سولفات، که نه تنها کثیفی را از موها برمیدارند، بلکه میتوانند روغن طبیعی موها را نیز از بین ببرند. تحقیقات نشان داده است که استفاده بیش از حد از شامپو ممکن است به رشد و سلامت موها آسیب برساند. بنابراین اگر شما موهای خود را هر روز میشویید و متوجه شدهاید که موهایتان به شکل مطلوبی رشد نمیکند، بهتر است به مواد موجود در شامپوی خود دقت کنید و اگر لازم باشد، شامپوی خود را عوض کنید.
دست از سیگارکشیدن بردارید
اگر فردی سیگاری هستید و به دنبال ترک آن میگردید پس بخوبی میدانید ترک سیگار تنها در کلام راحت است اما با این حال اگر به دنبال انگیزههای بیشتری برای ترک سیگار هستید میتوانید بخاطر وضعیت موهایتان این کار را بکنید. در واقع بنا به گفته پژوهشگران به بنا به دلایل زیادی بین سیگارکشیدن و ریزش مو رابطه مستقیم وجود دارد.
یکی از بدیهیترین دلایل این است که سیگار نوعی آلودگی است که میتواند باعث آسیبدیدن مو و پوست فرد شود اما اگر بخواهیم از لحاظ بیولوژیکی آن را بررسیکنیم واقعیت این است که سیگار باعث آسیبزدن به DNA فولیکولهای موی سر میشود. اگر به دنبال راههایی برای بهبود رشد موهایتان هستید بایستی دست از کشیدن سیگار بردارید.
از قرار گرفتن بیش از حد موهایتان در معرض پرتو فرابنفش خودداریکنید
شاید تعجبکنید که بشنوید قرارگرفتن زیاد در معرض پرتوهای فرابنفش خورشید باعث آسیبدیدن موها میشود. چنانچه دچار کمپشت شدن موهای سر شدهاید احتمالا تاکنون اهمیت استفاده از ضدآفتاب بر روی پوست سر و استفاده از کلاه آفتابی جهت جلوگیری از آفتابسوختگی شدهاید. واقعیت این است که صرف از نظر از پر پشت بودن و یا کمپشت بودن موهای سر، همه افراد بایستی از موها و پوست سر خود در برابر نور خورشید محافظتکنند.
در واقع قرارگرفتن زیاد در معرض پرتوهای فرابنفش نور خورشید باعث آسیبدیدن موها شده و به مرور زمان منجر به از دست دادن پروتئین و ضعیفشدن آنها میشود. اگر فردی هستید که روزانه زمانی زیادی را در فضای باز هستید این کار میتواند علاوه بر رنگپریدگی موهای سر اثرات درازمدتی نیز بر روی کیفیت کلی آنها داشته باشد. به همین دلیل هرگاه قصد ماندن در فضای باز در روز را دارید بایستی همیشه از کلاه آفتابی استفادهکنید در غیر این صورت موهای خود را در معرض خطر آسیبدیدگی قرارمیدهید و یا حتی شاید بر روی رشد آنها نیز تاثیربگذارید.
از مکملهای بیوتین استفادهکنید
بیوتین یک نوع ویتامین است که به صورت کپسولهای مختلف تحت نام تجاری “کمپلکس B” در بازار موجود است. این مکملها به دلیل اثربخشی در بهبود سلامت و ظاهر موها، پوست و ناخنها در سالهای اخیر در زمینههای زیبایی و سلامتی مورد توجه قرار گرفتهاند. علاوه بر این، مکملهای بیوتین نیز در درمان الوپسیا (الگوی طاسی مردانه) محبوبیت زیادی کسب کردهاند. ویژگیهای مسدود کنندگی DHT (هورمون عامل الوپسیا) نیز به محبوبیت این مکملها اضافه شده است. تحقیقات اخیر نشان داده است که بین مصرف این مکملها و رشد مجدد موها رابطه مستقیم وجود دارد.
